Scheiding is ingrijpend. Als er kinderen zijn, wordt het nog complexer. Wat zijn je rechten, wat zijn je plichten, en hoe bescherm je je kinderen het beste?
Zodra je gaat scheiden en je hebt samen kinderen onder de 18, ben je wettelijk verplicht een ouderschapsplan op te stellen. Dit is vastgelegd in artikel 815 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Zonder ouderschapsplan accepteert de rechter het verzoek tot echtscheiding niet.
Het ouderschapsplan moet minimaal bevatten: hoe jullie de zorg verdelen, hoe jullie met elkaar communiceren over de kinderen, en hoe de kosten worden verdeeld.
De rechter toetst het ouderschapsplan altijd aan het belang van het kind. Dat betekent dat afspraken die slecht zijn voor de kinderen (zoals een zorgregeling waarbij kinderen amper contact hebben met één ouder) kunnen worden afgewezen.
Onderzoek toont keer op keer aan dat kinderen het beste gedijen als zij een goede relatie kunnen onderhouden met beide ouders. Conflict tussen ouders is de grootste voorspeller van problemen bij kinderen na een scheiding — meer dan de scheiding zelf.
Er zijn grofweg twee modellen. Bij co-ouderschap wonen kinderen afwisselend bij beide ouders (meestal week op week af). Bij een hoofdverblijf wonen kinderen voornamelijk bij één ouder en hebben ze een omgangsregeling met de andere ouder.
Co-ouderschap is de afgelopen jaren sterk gegroeid in Nederland. Inmiddels kiest ruim 60% van de scheidende ouders met jonge kinderen voor een gelijkwaardig co-ouderschap. Rechters staan hier positief tegenover, mits de ouders voldoende kunnen communiceren.
De kosten hangen sterk af van hoeveel conflict er is en of jullie er samen uitkomen. Als jullie het eens zijn en zelf een ouderschapsplan opstellen, zijn de kosten minimaal: griffierechten voor de rechtbank (circa €300), eventueel een advocaat voor de formele indiening (circa €500-1.500 voor een eenvoudige zaak), en eventueel een mediator als jullie begeleiding nodig hebben (€150-250 per uur).
Bij OuderPad stel je het ouderschapsplan zelf op voor €49,99. Dat scheelt je al snel duizenden euro's.
Kinderen van 12 jaar of ouder worden door de rechter altijd in de gelegenheid gesteld hun mening te geven. Dit heet het kindgesprek. Jonge kinderen worden in de praktijk niet rechtstreeks gehoord, maar hun belang wordt vertegenwoordigd door de rechter.
Als ouders is het verstandig ook jongere kinderen op een leeftijdsgeschikte manier te betrekken bij de afspraken. Niet om hen te belasten, maar om hen het gevoel te geven dat hun mening telt.
Als één van de ouders naar het buitenland wil verhuizen, of als de kinderen een andere nationaliteit hebben, wordt het complexer. In dat geval gelden aanvullende regels uit het Haags Kinderbeschermingsverdrag. Altijd juridisch advies inwinnen bij internationale componenten.
OuderPad begeleidt beide ouders los van elkaar, vergelijkt jullie antwoorden, en stelt een concept-plan op dat jullie samen kunnen verfijnen.
Gratis beginnen →Niet per se. Als jullie het samen eens zijn over het ouderschapsplan en de overige zaken, kunnen jullie gezamenlijk een verzoekschrift indienen zonder advocaat (pro se). Alleen als er een tegenstrijd is of als jullie er niet uitkomen, is een advocaat noodzakelijk.
Als één ouder weigert mee te werken aan een ouderschapsplan, kan de andere ouder naar de rechtbank stappen. De rechter kan dan een regeling opleggen. Mediation is vaak een snellere en goedkopere route om toch tot overeenstemming te komen.
Kinderen vanaf 12 jaar hebben een officieel recht om gehoord te worden. Maar de uiteindelijke beslissing ligt bij de ouders (en bij conflict bij de rechter). De voorkeur van een kind weegt mee, maar is niet doorslaggevend.
Een ongecompliceerde echtscheiding waarbij beide partners het eens zijn duurt gemiddeld 6-12 weken. Bij conflict kan dit oplopen tot jaren.